Biokompjuterët mund të zhvillohen brenda jetës sonë, thonë shkencëtarët

Studiuesit e Johns Hopkins presin që ‘inteligjenca organoide’ të krijojë kompjuterë që janë më të shpejtë, më efikas dhe më të fuqishëm se llogaritja e bazuar në silikon dhe inteligjenca artificiale.

Ekipi hulumtues i Johns Hopkins ka përshkruar planin e tyre për zhvillimin e një ‘biokomputeri’. Ai mund të krijojë kompjuterë më të shpejtë, më efikas dhe më të fuqishëm. Ata e quajtën këtë lloj teknologjie “inteligjencë organoide” (OI). Kjo pasi fuqizohet nga qelizat e gjalla të trurit të njeriut.

“Informatika dhe inteligjenca artificiale kanë nxitur revolucionin e teknologjisë, por ato po arrijnë një tavan”, tha Thomas Hartung, udhëheqësi i ekipit hulumtues. “Biokompjuterimi është një përpjekje e madhe për kompaktimin e fuqisë llogaritëse. Gjithashtu edhe për rritjen e efikasitetit të saj për të kapërcyer kufijtë tanë aktualë teknologjikë.”

Organoidet janë grumbuj tre-dimensionale të indeve biologjike që shkencëtarët kanë rritur dhe eksperimentuar me vite të tëra. Kjo për të shmangur testimin e njerëzve ose kafshëve. Ekipi i Hartung beson se potenciali i plotë i organoideve ende nuk është eksploruar. Ekipi i tij po shqyrton nëse ky material biologjik mund të përdoret si harduer. Kjo për të lehtësuar kërkesat e konsumit të energjisë të superkompjuterëve dhe për të shfrytëzuar aftësitë e trurit të njeriut.

Hartung ka krijuar organoidë funksionalë të trurit që nga viti 2012. Hartung ka përdorur qeliza të lëkurës njerëzore që riprogramohen në një gjendje të ngjashme me qelizat burimore embrionale. Çdo organoid përmban rreth 50,000 qeliza, rreth madhësisë së sistemit nervor të një mize frutash. Ato më pas mund të përdoren për të formuar qelizat e trurit. Eventualisht, organoidet me neurone funksionale dhe veçori të tjera që mund të mbajnë funksione bazë si kujtesa dhe mësimi i vazhdueshëm.

“Kjo hap kërkime se si funksionon truri i njeriut,” tha Hartung. “Sepse mund të filloni të manipuloni sistemin, duke bërë gjëra që nuk mund t’i bëni në mënyrë etike me trurin njerëzor.”

Ekipi i Johns Hopkins përfshin shkencëtarë nga Cortical Labs, të cilët u bënë tituj vitin e kaluar për krijimin e një pjate plot me qeliza të gjalla të trurit që shpejt e mësuan veten të luanin video lojën origjinale “Pong”.

Megjithëse inteligjenca organoidale dhe biokomputerat nuk do të zëvendësojnë informatikën me bazë silikoni dhe AI në të ardhmen e afërt. Hartung beson se është e rëndësishme t’i kushtohet kohë dhe para për të mbështetur këtë lloj kërkimi. Kjo pasi në këtë mënyrë zbulohen disa nga mangësitë e sistemeve tona ekzistuese të silikonit.

“Do të duhen dekada përpara se të arrijmë qëllimin e diçkaje të krahasueshme me çdo lloj kompjuteri,” tha Hartung. “Por nëse nuk fillojmë të krijojmë programe financimi për këtë, do të jetë shumë më e vështirë.”

Për të vlerësuar implikimet etike të punës me inteligjencën organoide, një konsorcium i larmishëm shkencëtarësh, bioetikësh dhe anëtarësh të publikut janë përfshirë brenda ekipit.

Gjetjet e ekipit janë publikuar në revistën Frontiers in Science.